“Nauczanie św. Piotra”, Henryk Siemiradzki


Obraz Henryka Siemiradzkiego Nauczanie świętego Piotra mocno wpisał się w wystrój seminaryjnej kaplicy. Od wielu lat towarzyszy kolejnym pokoleniom modlących się kleryków. Jego nagłe zniknięcie mogło wprawić wiele osób w uzasadnione zakłopotanie. Obraz wyjechał na parę miesięcy do Wiecznego Miasta. Był jednym z głównych eksponatów rzymskiej wystawy poświęconej postaci Nerona. Warto podkreślić, że dzieło wzbudziło ogromne zainteresowanie u zwiedzających. Wystawa się zakończyła i obraz wrócił na swoje miejsce.

 

Henryk Siemiradzki, Nauczanie św. Piotra, olej na płótnie, 1899,
kaplica Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie

 

Autor obrazu był znanym polskim malarzem, reprezentantem europejskiego akademizmu. Żył w latach: 1843-1902. Większość twórczego życia spędził w Rzymie. Malował monumentalne płótna w duchu historycznym, ilustrujące symboliczne epizody z mitologii antycznej, historii Grecji i Cesarstwa Rzymskiego oraz wczesnego chrześcijaństwa.

W odróżnieniu od pompatycznych, często przeładowanych kompozycji Siemiradzkiego, obraz z seminarium warszawskiego tchnie nastrojem kameralnego skupienia. Streszczają się na nim literackie, antyczne i wczesnochrześcijańskie fascynacje malarza.

Na pierwszym planie, w cieniu rzymskiej fontanny, zasiada święty Piotr z ze zwojem w ręku, zwracając się ku dwóm zasłuchanym niewiastom. Stojący za apostołem młody mężczyzna, to zapewne święty Marek, który w swojej Ewangelii spisał nauczanie Piotra. Prześwitujące przez gałęzie promienie słońca, rzucające jasne wielobarwne plamy na elementy architektoniczne i posadzkę, zdradzają zainteresowanie malarza impresjonizmem. W tle widnieje Koloseum oraz złota statua, która może być aluzją do ustawionej niegdyś w Domus Aurea gigantycznej rzeźby Nerona jako Heliosa, zwanej Colossus Neronis, której Koloseum zawdzięcza swoją nazwę. Patetyczna, imperialna architektura pogańskiego Rzymu kontrastuje z zaciszną altaną, w której pierwszy biskup wiecznego miasta głosi Dobrą Nowinę…

Nauczanie Piotra, niczym czysta woda wypływająca ze źródła, ożywia serca i twarze słuchaczy. Zapisany na rotulusie prolog Ewangelii świętego Jana może posłużyć za klucz interpretacyjny obrazu.

ks. dr hab. Michał Janocha
ojciec duchowny w seminarium