Sympozjum „Kapłan z ludu wzięty”

27 marca 2010

27 marca odbyło się sympozjum naukowe nt. „Kapłan z ludu wzięty. Teologia roku kapłańskiego” zorganizowane przez Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie, Wyższe Metropolitalne Seminarium Duchowne w Warszawie oraz Warszawskie Towarzystwo Teologiczne.

Sympozjum rozpoczęła Msza święta o godzinie 9., sprawowana przez ks. bp Tadeusza Pikusa. W homilii mówił on, że Źródłem kapłaństwa w Kościele jest Jezus, który na Golgocie staje się już nie tylko Kapłanem, ale jednocześnie Ofiarą. Księża są ludźmi, przez których Bóg spełnia Swoją misję wśród ludu, ale Jedynym i Wiecznym Kapłanem pozostaje Chrystus. Udziela On jedynie swego kapłaństwa tym, którzy są „z ludu wzięci”. Księża winni stanowić rodzaj obrazu, w którym coraz lepiej ma się objawiać Pan, są bowiem z ludu wzięci, ale i dla ludu dani.

Po Mszy świętej rozpoczęło się sympozjum, które składało się z dwóch części. W pierwszej, którą poprowadził Rektor Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie – ks. prof. dr hab. Jan Miazek, można było wysłuchać wykładów poświęconych obecności kapłana w różnych dziedzinach życia. Drugą zaś, którą moderował ks. prof. dr hab. Stanisław Kur, stanowił panel dyskusyjny oparty o sylwetki zasłużonych dla Archidiecezji Warszawskiej księży.

Pierwszy wykład nt. „Kapłan w symbolice biblijnej” wygłosił ks. prof. dr hab. Krzysztof Bardski. Zauważył, że symbol, metafora zazwyczaj wpierw odnoszą się do Chrystusa, a następnie do kapłanów, którzy w Nim partycypują. W Biblii występuje wiele symboli odnoszących się do kapłanów. Jako przykłady ks. Bardski wymienił pasterza, rybaka, starca czy anioła. Można też odnaleźć metafory przeciwstawne takie jak na przykład porównania z jednej strony do władcy, króla a z drugiej do sługi.

Drugim prelegentem był ks. prof. dr hab. Marek Starowieyski, który wygłosił wykład pt. „Kapłan w literaturze”. Ksiądz Profesor stwierdził, że jeżeli weźmiemy się pod uwagę znaczenie kapłana dla ludzkiego życia, to mamy dosyć ubogą literaturę na jego temat – szczególnie w języku polskim. Wiele jest książek o nastawieniu wrogim wobec Kościoła i kapłanów, które powtarzają stereotypy o księżach, których zwykle autorzy nie starają się nawet zweryfikować. Następnie ks. Starowieyski dokonał analizy tematów poruszanych w literaturze kapłańskiej i przedstawił sylwetki bardziej znanych jej bohaterów. Na koniec zaś próbował podać przyczyny negatywnego obrazu księdza w literaturze.

Kolejny wykład „Kapłan w sztuce ” wygłosił ks. prof. dr hab. Michał Janocha. Na początku skupił się na zaprezentowaniu dzieł sztuki ukazujących sceny ofiary w Starym Testamencie, które zapowiadają nową Ofiarę Chrystusa. Jak zaznaczył ks. Janocha przedstawień Ostatniej Wieczerzy jest w sztuce niezwykle dużo we wszystkich okresach historycznych. W Polsce jednym z najwcześniejszych przykładów sztuki o tematyce kapłańskiej są romańskie Drzwi Gnieźnieńskie, opisujące żywot św. Wojciecha. Stanowią one też nawiązanie do kolejnego popularnego motywu kapłana w sztuce – męczennika. Kończąc ksiądz profesor dodał, że wiele jest też w sztuce przedstawień liturgii mszalnej i nabożeństw.

Ostatni wykład w pierwszej części „Kapłan w podziemiu (podpolnik)” wygłosił ks. prof. dr hab. Roman Dzwonkowski z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zjawisko kapłana podpolnego jest szczególnie charakterystyczne dla XX wieku. kapłan – podpolnik pojawiał się tam, gdzie reżim państwowy pozbawiał wiernych dostępu do duchownych. Ks. Dzwonkowski najpierw poruszył temat misji kapłana w łagrach, obozach i więzieniach w okresie II wojny światowej, następnie skupił się na roli podpolników pod władzą Związku Radzieckiego, także w krajach bloku komunistycznego.

Po krótkiej przerwie rozpoczęła się druga część sympozjum, w której prelegenci przedstawiali postaci zasłużonych dla Archidiecezji kapłanów. Dr Izabella Smentek ukazała osobę ks. Waldemara Oskiery, ks. prof. Roman Dzwonkowski zaprezentował postać ks. Wincentego Ilgina, ks. dr Piotr Pawlukiewicz – ks. Aleksandra Fedorowicza, proboszcza z Izabelina. Następnie ks. dr Andrzej Gałka przybliżył życie i działalność ks. Władysława Korniłowicza, a na koniec ks. dr Henryk Małecki przybliżył postać ks. Marcelego Godlewskiego – proboszcza parafii Wszystkich Świętych w Warszawie.